مدیریت دولتی

مدیریت دولتی

34 روش و تکنیک مدیریت دانش در سازمان‏‌ها

سخن سردبیر

نویسنده
استاد، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
امروزه، مدیریت دانش در سازمان‏ها یک ضرورت جدی شده و برونی‏سازی و عینی‏سازی و درونی‏سازی آن به مزیت رقابتی سازمان‏ها کمک می‏کند. چرایی و چیستی این موضوع برای سازمان‏ها پذیرفته شده است؛ ولی مسئله اصلی در چگونگی آن است. برای داشتن یک نظام مدیریت دانش موفق در شرکت‏های بزرگ و پیچیده، همواره این اصل حاکم است که مدیریت دانش‌های یک شرکت یا یک واحد به‏طور مجزا و مستقل از سایر قسمت‌های سازمان نمی‏تواند صورت بگیرد و نیازمند یک تفکر یکپارچه و سیستماتیک است. ارزشمندترین دارایی‏های دانشی، تجربه‏ها و دانش‌هایی است که بین واحد‌ها و شرکت‏های مختلف کاربرد دارد. با اجرای مدیریت دانش در هریک از حوزه‌های حیاتی دانشی شرکت، بخشی از نقشه دانشی سازمان شکل می‌گیرد. نقشه دانشی ابزاری است که دارایی‏های دانشی را سازمان‏دهی کرده و دستیابی سیستماتیک به آن‏ها را در هر جای سازمان بر اساس استراتژی‏های تدوین شده تسهیل می‌نماید.
در کل فرایند ﭘﯿﺎده‏ﺳﺎزی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ (از اﺑﺘﺪای ﭘﯿﺎده‏ﺳﺎزی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ و ﺑﻪ‏ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ در اداﻣﻪ آن) ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‏های ﭘﺸﺘﯿﺒﺎن ضروری است. پیاده‏سازی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﺑﻪ‏ﺻﻮرت اﺛﺮﺑﺨﺶ، ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﮐﺎری ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻣﻨﺠﺮ ﻣﯽ‏ﺷﻮد و مقاومت آن‏ها در برابر تسهیم دانش را کاهش ﻣﯽ‏دﻫﺪ. اﻓﺰاﯾﺶ آﮔﺎﻫﯽ اﻓﺮاد در خصوص آﻧﭽﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﻨﺪ و ﺿﺮورت اﯾﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ، از ﻣﯿﺰان ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن‏ها ﻣﯽ‏ﮐﺎﻫﺪ و موجب کاهش پنهان‏سازی دانش شده و میزان ﻣﺸﺎرﮐﺖ آن‏ها را افزایش می‌دهد. ﯾﮑﯽ از اصلی‏ﺗﺮﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‏های ﻣﺴﺘﻤﺮ در ﭘﯿﺎده‏ﺳﺎزی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ، ارﺗﻘﺎی ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺳﺎزﻣﺎن در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺧﺼﻮص ﺿﺮورت ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ، ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ تأثیر آن ﺑﺮ حل ﻣﺴﺎﺋﻞ و مشکلات و ﻧﺤﻮه ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ از ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﻮﻟﯿﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﺻﻮرت می‌گیرد. اﯾﻨﺘﺮاﻧﺖ، ﺑﻮﻟﺘﻦ‏های ﺧﺒﺮی، ﻫﻤﺎﯾﺶ‏ها، وبینارها و ﺳﻤﯿﻨﺎرﻫﺎ، ﺑﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای ارﺗﻘﺎی ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎن در اﯾﻦ ﺧﺼﻮص هستند. آﻣﻮزش‏های ﺣﻮزه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ، ﻣﯽ‏ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﯿﺎزﺳﻨﺠﯽ ﺻﺤﯿﺢ و ﺑﻪ‏ﺻﻮرت هدفمند ﺻﻮرت گیرد. ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ارﺗﻘﺎی ﺳﻄﻮح ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﻣﺘﻮﻟﯿﺎن و دانشگران ﺑﺮﻋﻬﺪه مدیریت منابع انسانی است تا ﻣﺘﻮﻟﯿﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﭘﺲ از ﮔﺬراﻧﺪن دوره‏های آموزشی ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز و رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﻣﻮرد تأیید مدیریت منابع انسانی، ترویج مدیریت دانش را انجام دهند. ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﯾﮑﭙﺎرﭼﮕﯽ و رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل ﺣﻘﻮﻗﯽ، ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺗﺪوﯾﻦ و اﺟﺮای اقدامات اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ در ﺣﻮزۀ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه مدیریت منابع انسانی است و توصیه می‌شود که حتماً، مدیریت دانش، جزو عوامل ارتقای افقی و گرید شخصی افراد لحاظ شود. در راستای نهادینه‏سازی مدیریت دانش، توصیه می‏شود که ﻣﯿﺰان ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻘﺸﻪ راه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ و ﺣﺼﻮل دﺳﺘﺎوردﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ در ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧﯽ دو ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻂ مدیریت منابع انسانی اﻧﺪازه‏ﮔﯿﺮی ﺷﻮد. در این راستا، مدیریت منابع انسانی در شرکت‏های معتبر، در ﺑﺎزه‏های زﻣﺎﻧﯽ مشخص و ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺎﺧﺺ‏ها و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﻣﻌﯿﻦ، اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ و ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‏های ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‏رﯾﺰی ﺷﺪه را ارزﯾﺎﺑﯽ و ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ را اﻋﻼم می‌ﻧﻤﺎﯾﺪ. از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻫﺪف اﺻﻠﯽ ﻫﺮ ارزﯾﺎﺑﯽ، ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺴﺘﻤﺮ اﺳﺖ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‏های ﺑﻬﺒﻮد ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪه و ﺗﺪوﯾﻦ و اﺟﺮا می‌ﺷﻮﻧﺪ. اﺟﺮای ﻓﺮاﯾﻨﺪ ارزﯾﺎﺑﯽ، اراﺋﻪ ﮔﺰارش و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‏های ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺮ ﻋﻬﺪه مدیریت منابع انسانی و اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‏های ﺑﻬﺒﻮد، ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﺘﻮﻟﯿﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ در هر واحد است.

عنوان مقاله English

34 Knowledge Management Methods and Techniques in Organizations

نویسنده English

Aryan Gholipour
Professor, Department of Leadership and human capital, Faculty of governmental management And Organizational science, University of Tehran, Tehran, Iran.